Hufiec Milanówek

Andrzej Małkowski


Andrzej Juliusz Małkowski – jeden z twórców polskiego skautingu, wybitny instruktor i teoretyk harcerski, działacz polskich organizacji młodzieżowych i niepodległościowych. Urodził się 31 X 1888r w Trębkach koło Kutna w rodzinie ziemiańskiej o tradycjach patriotycznych i żołnierskich, zmarł 15 I 1919r. uczył się w Warszawie, Tarnowie, Krakowie i we Lwowie, gdzie w 1906r w VI Szkole Realnej uzyskał świadectwo dojrzałości. Był współzałożycielem abstynenckiej organizacji uczniów krakowskich „Młodzież”. W 1908r rozpoczął studia na Wydziale Budowy Maszyn Politechniki Lwowskiej. W kwietniu 1910r przeniósł się na Uniwersytet Jana Kazimierza, którego nie ukończył. Był członkiem Zarządu Głównego „Eleuterii” – federacji związków abstynenckich. Należał do „Eleusis”, „Zarzewie”, „Sokoła”. W listopadzie 1909r otrzymał do przetłumaczenia klasyczny podręcznik twórcy skautingu Roberta Baden-Powella Scauting for Boys. Po zapoznaniu się z treścią Małkowski stał się entuzjastą i propagatorem skautingu na ziemiach polskich; w latach 1909-1912 brał udział we wszystkich pracach mających na celu rozwój polskiego skautingu. W czasie pierwszego kursu skautowego trwającego od 20 III do 21 V 1911r omawiał poszczególne rozdziały przygotowanego przez siebie podręcznika. W okresie kwiecień – lipiec 1911r ukazywała się arkuszami jego praca Scauting jako system wychowania młodzieży – pierwsza polska książka o skautingu. Andrzej Małkowski wszedł w skład pierwszej Komendy Skautowej, następnie Naczelnej Komendy Skautowej we Lwowie. W październiku 1911r rozpoczął wydawanie „Skauta”, który wkrótce zdobył niezwykłą poczytność. Małkowski traktował skauting jako nowy styl życia i metodę odrodzenia młodzieży. W marcu 1912r wyjechał do Londynu w celu zebrania materiału do nowego wydania swej książki. Po powrocie został odsunięty od pracy w „Skaucie” i Naczelnej Komendzie Skautowej. W 1913r zorganizował wycieczkę skautową na III Wszechbryt. Zlot Skautów w Anglii, gdzie nad polskim obozem powiewała biało-czerwona flaga i używano nazwy kraju wymazanego z mapy świata. Za wybitne zasługi Małkowski otrzymał od Roberta Baden-Powella skautowy medal „Za zasługi”.

W czerwcu 1913r Andrzej Małkowski przeniósł się do Zakopanego, gdzie wziął ślub z Olgą Drahonowską. Rozwijał tam ożywioną działalność, tworząc silny, niezależny ośrodek harcerski. Wraz z wybuchem wojny wstąpił na krótko do Legionów Polskich. Brał udział w pierwszych walkach, lecz zależność tych formacji od zaborcy austryjackiego spowodowała jego wystąpienie. W wyniku prób utworzenia niepodległej Rzeczpospolitej Podhalańskiej musiał opuścić Zakopane.

Udał się do Anglii, a potem do Stanów Zjednoczonych, gdzie zakładał polskie drużyny skautowe wśród wychodźstwa. Od września 1915r do września 1916r pełnił funkcję skautmistrza związkowego w Związku Sokołów Polskich w Ameryce. Próbował zorganizować z „Sokołów” Legion Polski do walki z Niemcami. Wobec braku poparcia ze strony władz związku przybył do Kanady, gdzie wstąpił w grudniu 1916r do wojska. W styczniu 1917r wraz z grupą „Sokołów” został przyjęty do Wojskowej Szkoły Piechoty, którą ukończył w kwietniu. Następnie służył w armii Kanadyjskiej, walczył na froncie we Francji. W listopadzie 1918r został przeniesiony do armii gen. Józefa Hallera. Wysłany w misji wojskowej do polskich oddziałów w Odessie zginął w czasie podróży w wyniku zatonięcia statku, którym płynął.

Ważniejsze prace Andrzeja Małkowskiego to: Scauting jako system wychowywania młodzieży, Jak skauci pracują.






ZHP jest jedyną w Polsce organizacją skautową uznaną przez Światową Rodzinę Skautową i należy do WOSM i WAGGGS.